16 Mar

Tái chế là rất quan trọng để thu hẹp vòng lặp trong thời trang, nhưng những hạn chế của các công nghệ tái chế thông thường cho đến nay đã cản trở sự tiến bộ. Tuy nhiên, những đột phá gần đây mang lại những cơ hội thay đổi chưa từng có.

[toc]

Khép lại vòng lặp thời trang thông qua tái chế

Ngành công nghiệp thời trang đã nhận ra tầm quan trọng cơ bản của việc chuyển từ phương pháp tiếp cận tuyến tính sang vòng tròn, theo đó chất thải và ô nhiễm được thiết kế, vật liệu và sản phẩm được sử dụng càng lâu càng tốt và hệ thống tự nhiên được tái tạo. Thiết kế bền vững, nhà máy nhuộm không gây ô nhiễm và các chương trình thu hồi đều là những yếu tố thúc đẩy thời trang vòng tròn, tuy nhiên, tái chế đóng một phần đặc biệt quan trọng trong việc thực sự khép lại vòng lặp này. Hiện tại, ít hơn 1% quần áo được tái chế thành quần áo mới và chỉ 20% hàng dệt may được tái chế. Rõ ràng, ngành công nghiệp này vẫn chưa đạt được vị trí cần thiết, điều này là do cả chuỗi cung ứng bị phân tán và những hạn chế về công nghệ tái chế sẵn có. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng và những đột phá công nghệ gần đây mang đến những cơ hội thay đổi chưa từng có. 

Tái chế 101

Ngày nay, có hai cách chính để tái chế sợi dệt: cơ học và hóa học. Tái chế cơ học bao gồm việc cắt nhỏ vật liệu để biến nó thành dạng sợi gần như có thể quay lại được. Tuy nhiên, quá trình cắt nhỏ làm ngắn sợi xơ và yếu đi. Do đó, sợi tái chế cơ học thường cần được trộn với sợi nguyên sinh (đặc biệt là trong trường hợp bông và len) và có độ lưu thông hạn chế. 

Mặc dù tái chế cơ học được sử dụng phổ biến hơn do công nghệ phát triển hơn và ít tốn kém hơn, nhưng có những hạn chế rõ ràng, đó là:

  1. Chất lượng kém hơn so với sợi nguyên sinh – tái chế cơ học làm hỏng cấu trúc sợi và giảm chất lượng sau mỗi vòng tái chế
  2. Giới hạn đối với các loại nguyên liệu – cho đến gần đây, chỉ có bông, len, polyester và nylon có thể được tái chế cơ học
  3. Không có khả năng tách sợi pha trộn – điều này giới hạn khối lượng hàng dệt có thể tái chế và phần lớn các loại vải pha trộn thực sự được ‘giảm chu kỳ’ thành hàng dệt có giá trị thấp hơn như thảm và vật liệu cách nhiệt

Những hạn chế này có thể được khắc phục bằng cách tái chế hóa học, như tên gọi cho thấy, đòi hỏi một quá trình hóa học khử polyme hóa vật liệu thành các thành phần monome của nó, sao cho chỉ lấy nguyên liệu thô mong muốn để sản xuất các sợi mới, sau đó chúng được chuyển thành sợi và các loại vải. Sợi tái chế hóa học có thể đạt được chất lượng tương tự như sợi nguyên sinh và có thể được tái chế nhiều lần mà không làm giảm chất lượng. 

Cải tiến và đột phá công nghệ 

Cơ khí tái chế

Với tiến bộ công nghệ liên tục, nhiều nhà máy hiện có thể sản xuất sợi dệt tự nhiên chất lượng gần như nguyên chất thông qua tái chế cơ học mà không cần pha trộn thêm thành phần nguyên chất. Các ví dụ điển hình bao gồm Eu magnelia , người chuyên sản xuất len và len cashmere tái chế và EcoSimple , nhà sản xuất nhiều loại vải cotton và vải lanh tái chế có hoa văn.

Trong khi đó, các nhà cung cấp khác đã nghiên cứu các cải tiến cho phép tái chế cơ học các loại nguyên liệu thô mới. Mantero , một trong những nhà cung cấp lụa hàng đầu của Ý, đã ra mắt Resilk® vào năm 2020 – một loại sợi mới được làm từ 100% lụa tái chế với độ bóng của lụa nhưng cảm giác bằng tay của cashmere. Recyc Leather là một nhà cung cấp khác đã phát triển các công nghệ chuyển đổi các vết cắt của găng tay làm vườn bằng da thành các loại hạt da khác nhau phù hợp với các phụ kiện có giá trị cao như túi xách và giày dép. 

Tái chế hóa học cho chất tổng hợp

Các công nghệ tái chế hóa học tổng hợp đã được phát triển trong một thời gian khá dài, nhưng chỉ mới trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây, đặc biệt là đối với nylon tái chế sau khi tiêu dùng (nghĩa là được làm từ lưới đánh cá và nylon phế thải). Tập đoàn hóa chất của Đài Loan và Tập đoàn Aquafil của Ý là hai công ty chính sử dụng công nghệ độc quyền để sản xuất nylon tái chế hóa học ở quy mô thương mại. Đặc biệt, Aquafil bán sợi nylon tái chế Econyl® cho một mạng lưới rộng lớn các nhà máy vải, chẳng hạn như Recyctex . 

Tái chế hóa chất cho sợi pha trộn

Worn Again , là một công ty công nghệ dệt may tập trung vào việc tái chế sợi pha trộn. Công nghệ của nó có thể tách và thu hồi polyester (PET) và bông từ quần áo bị loại bỏ, có giá trị thấp để sản xuất nguyên liệu polyester và xenlulo tương đương với chi phí cạnh tranh, chi phí cạnh tranh để tái chế liên tục. Worn Again đã thành lập quan hệ đối tác với Kering Group và H&M vào cuối năm 2019 và cũng nhận được các khoản đầu tư chiến lược để đẩy nhanh quá trình thương mại hóa công nghệ của mình, dự kiến ​​sẽ mở rộng nhanh chóng sau khi nhà máy demo dự kiến ​​vào năm 2021.

Tái chế hóa chất cho sợi tự nhiên

Cho đến gần đây, việc tái chế sợi tự nhiên bằng hóa chất chủ yếu được thực hiện ở quy mô phòng thí nghiệm vì nó chưa trưởng thành về mặt công nghệ hoặc thương mại. Tuy nhiên, một số nhà đổi mới đã có những tiến bộ đáng kể và khởi động các dự án liên doanh trong vài năm qua, điều này có thể sẽ thúc đẩy quá trình thương mại hóa và áp dụng rộng rãi hơn việc tái chế sợi tự nhiên bằng hóa chất.

Một trong những nhà sáng tạo đang thu hút thị trường là Re: newcell , với công nghệ tái chế hóa học hòa tan bông đã qua sử dụng và các loại sợi tự nhiên khác và loại bỏ các chất gây ô nhiễm để tạo ra một loại sợi xenlulo mới gọi là bột giấy Circulose ®, sau đó có thể được sản xuất thành các loại vải viscose hoặc lyocell chất lượng cao. Renewcell mở nhà máy quy mô công nghiệp đầu tiên tại Thụy Điển và hiện đang mở rộng cơ sở sau khi niêm yết thành công trên sàn Nasdaq vào tháng 11 năm 2020. Circulose® dự kiến ​​sẽ sẵn sàng cung cấp cho các nhà máy kéo sợi và nhà máy trong tương lai gần. 

Lenzing cũng tung ra một loại sợi mới có tên Refibra ™, được sản xuất từ ​​hỗn hợp bột giấy từ phế liệu bông tái chế hóa học (20%) và bột gỗ bạch đàn (80%), tạo ra loại sợi TENCEL ™ Lyocell mới. Refibra ™ là sợi cellulose đầu tiên bao gồm vật liệu tái chế có thể được sản xuất ở quy mô thương mại và có thể được tìm thấy trong các loại vải từ các nhà cung cấp như Pyrates . 

Từ cuối cùng

Trong khi vẫn còn một số rào cản đối với việc tái chế, chẳng hạn như hệ thống thu gom và phân loại chất thải không hiệu quả, giá thị trường đối với nguyên liệu thô thấp làm suy yếu nhu cầu đối với vật liệu tái chế, các cải tiến tái chế mới đang được thúc đẩy và khoảng cách tài trợ đang được bắc cầu để xúc tác cho việc mở rộng quy mô thương mại của các công nghệ này. Có lẽ, thời điểm cuối cùng đã chín muồi cho những bước tiến có ý nghĩa để khép lại vòng lặp trong thời trang.