13 May

REshare.vn – Xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững đã trở thành mục tiêu của nhiều quốc gia khi vấn đề về môi trường trở nên nghiêm trọng. Trong quá khứ, các nước phát triển công nghiệp đã lấy đi biết bao nhiêu nguồn tài nguyên khoáng sản, thậm chí các cường quốc còn phát động chiến tranh, vơ vét thêm tài nguyên của nước khác, để lại quá nhiều thiệt hại. Con người lúc đó chỉ biết đến lợi ích kinh tế mà không nghĩ đến nó sẽ gây ra tác động đến môi trường và cũng là ảnh hưởng đến chính sức khỏe của bản thân.

PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP ĐÃ KHIẾN MÔI TRƯỜNG THAY ĐỔI NHƯ THẾ NÀO?

Thuở hồng hoang, khi con người sống trong giai đoạn hái lượm, cho đến đầu thời kỳ kinh tế nông nghiệp, giai đoạn mà khả năng tự làm sạch còn cao, hầu như không có thảm họa môi trường. Đến giai đoạn đầu của phát triển công nghiệp vẫn chưa có thảm họa nào ghê gớm. Chỉ khi công nghiệp phát triển thì thảm họa xảy ra càng ngày càng nhiều và càng trầm trọng.

Điển hình là vụ Sương quang hóa ở London (Anh) và Los Angeles (Mỹ), gây chết hàng ngàn người trong vài giờ.

Thảm họa ven vịnh Minamata (Nhật) gây ra một dịch bệnh nguy hại và dai dẳng trong vài chục năm do nước thải công nghiệp chứa nhiều thủy ngân. Nó là lý do làm chết dần chết mòn hàng ngàn cư dân ven biển này. Họ bị ung thư với triệu chứng gầy còm, run rẩy tay chân. Cũng tại Nhật, những cánh đồng lúa hứng nước thải công nghiệp chứa nhiều Cd, đã gây ra dịch bệnh Itai-Itai (ngứa khắp mình mẩy) cho nông dân và cư dân ăn gạo nhiễm Cd.

Vụ tràn dầu quanh vịnh Mexico của Tập đoàn BP gây nên thảm họa ô nhiễm hàng trăm cây số vuông, gây chết hàng loạt cá, sinh vật biển và chim biển.

Sự cố nhà máy điện hạt nhân Checnobưl (Ukraine) gây phóng xạ kinh hoàng, mà di chứng mãi đến ngày nay vẫn còn.

Vụ Formosa cũng là một ví dụ gần đây nhất. Đó là một thảm họa môi trường ghê gớm mà chúng ta chưa tiên lượng hết được sự tàn phá và nguy hại của nó.

MÔ HÌNH KINH TẾ TUẦN HOÀN

Comparing circular and linear economy product cycle. Energy from finite and renewable sources. Solar, wind, thermal, chemical power stations. Vector illustration, white background. Please recycle.

Khái niệm

Đây là một mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất và dịch vụ đặt ra mục tiêu kéo dài tuổi thọ của vật chất, và loại bỏ tác động tiêu cực đến môi trường. Các hệ thống tuần hoàn áp dụng các quy trình tái sử dụng (Reuse) thông qua chia sẻ (Sharing), sửa chữa (Repair), tân trang (Refurbishment), tái sản xuất (Remanufacturing) và tái chế (Recycling) nhằm tạo ra các vòng lặp kín (close-loops) cho tài nguyên sử dụng trong hệ thống kinh tế nhằm giảm đến mức tối thiểu số lượng tài nguyên sử dụng đầu vào và số lượng phế thải tạo ra, cũng như mức độ ô nhiễm môi trường và khí thải.

Mục đích

Mục đích của kinh tế tuần hoàn là nhằm kéo dài thời gian sử dụng các sản phẩm, trang bị và cơ sở hạ tầng nhằm tăng năng suất của các tài nguyên này. Tất cả các “phế thải” của một quy trình sản xuất tiêu dùng đều nên được xem như nguyên vật liệu của các quy trình sản xuất tiêu dùng khác, bất kể đó là sản phẩm phụ hay tài nguyên được thu hồi từ một quy trình công nghiệp khác hay tài nguyên được tái sinh cho môi trường tự nhiên (ví dụ như thông qua quá trình ủ phân chất thải hữu cơ). Cách tiếp cận này là tương phản với mô hình mô hình kinh tế tuyến tính (tiếng Anh: linear economy) đang được phổ biến rộng rãi. Trong mô hình kinh tế tuyến tính, các tài nguyên chỉ di chuyển theo một chiều, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, đến vất bỏ sau tiêu thụ, dẫn đến việc lãng phí tài nguyên và tạo ra một lượng phế thải khổng lồ.

CẦN PHẢI CÓ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ PHÙ HỢP ĐỂ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Khi con người nhìn thấy rõ được môi trường đang bị tàn phá và hậu quả sẽ tác động trực tiếp tới họ, lúc này các chiến lược phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường ngày càng được quan tâm hơn.

Họ không thể không phát triển kinh tế nhưng phải làm sao để không ảnh hưởng đến môi trường. Đây quả thật là một bài toán khó cho tất cả các quốc gia. Mô hình kinh tế tuần hoàn hiện nay đang là phương án tốt nhất để giúp các nước hạn chế tác động đến môi trường.

Theo như khái niệm ở trên thì kinh tế tuần hoàn sẽ giúp hạn chế sử dụng nguồn tài nguyên từ thiên nhiên và giảm lượng chất thải không tốt ra môi trường. Cách này không hoàn toàn loại bỏ việc tác động tới môi trường nhưng ít nhất nó giúp các nước hạn chế việc sử dụng tài nguyên. Tuy không triệt để nhưng trước mắt thì đây có lẽ là biện pháp tốt nhất cho các quốc gia.